Eratosthenes stelde vast dat de zon op 21 juni precies recht boven de Egyptische stad Syene (Aswan) stond. Dit was te zien doordat de bodem van een diepe put zichtbaar was door het zonlicht. Zou je een stok in de buurt van de put rechtop neerzetten, dan zou die geen schaduw geven. In Alexandrië is er wel altijd een schaduw.
Hij begreep onmiddellijk dat de aarde daarom bolvormig moest zijn en dat als hij de afstand tussen Syene en Alexandrië weet, hij de omtrek van de aarde kan meten. Eratosthenes mat de lengte van de schaduw van een zeer hoge toren in Alexandrië. en hij berekende daaruit dat de zonnestralen een hoek van 1/50 deel van een cirkel maken met de toren. Daar hij aannam dat Aswan precies ten zuiden van Alexandrië lag, dan moest de omtrek van de aarde 50 keer de afstand tussen Syene en Alexandrië zijn.
